Saha Kurumsal Yönetim ve
Kredi Derecelendirme Hizmetleri

Yapılandırılmış Finansman Metodolojisi

Yapılandırılmış Finansman Metodolojisi

Yapılandırılmış finansman ürünü olan varlığa veya ipoteğe dayalı menkul kıymetlerin derecelendirmesi, bir “ihraç derecelendirmesi” niteliğinde olup, “ihraççı derecelendirmesi” yani bir kuruluşun bütünsel temerrüt olasılığını ölçen metodolojiden farklılıklar taşımaktadır.

Bir ihracın, yani bir menkul değerin derecelendirmesi, ihraççı kuruluşun risklerini içermekle birlikte, o menkul değerin vadesi, hacmi ve teminatlarına bağlı ve bunlarla sınırlıdır.

Yapılandırılmış finansman ürünlerinin dercelendirmesinde öne çıkan başlıklar ve incelenen konular aşağıda özetlenmektedir.

  1. Yapısal ve Hukuki Çerçeve

Varlığa dayalı menkul kıymetler, kurucu nitelikteki finansal kuruluşun mevzuat gereği oluşturduğu tüzel nitelikli birer “varlık finansmanı fonu” tarafından ihraç edilirler. Bu fon, bir Özel Amaçlı Kuruluş (special purpose vehicle) statüsünde olup, bir fon kurulu tarafından yönetilir, bir denetçi tarafından denetlenir ve bağımsız denetime tabidir. Dayanak varlıklar bu fona devredilirken, tahsilatlar ve ödemeler fon tarafından yapılır.

Yapısal ve hukuki çerçeve analizinde, Fonun kurumsal yapısı, bağımsızlığı, kaynak kuruluş ile karşılıklı sözleşmelerde temerrüt yalıtımı, dayanak varlıkların devri ve güvenceleri gibi konuların nasıl belirlendiği ve yatırımcıların haklarına ilişkin konular incelenir.

Ardından, bahse konu varlığa dayalı menkul kıymetin vadeye, risk gruplarına veya başka kriterlere göre ne tür kıdemlerle nasıl dilimlere ayrıştırıldığı incelenerek, bu dilimlerin belirlenmiş olan getiri oranlarıyla ödeme öncelikleriyle, nakit akışıyla uyumuna bakılır; Olası değer kayıpları veya mevzuat ihlalleri halinde uyarıcı ve önlem alıcı mekanizmalar değerlendirilir.

  1. Kaynak Kuruluş ve Hizmet Sağlayıcı

Alacak nitelikli varlıkları devreden kaynak kuruluş ve aynı kuruluş değilse tahsilat, gecikme/temerrüt takiplerini ve yatırımcılara ödemeleri yürütecek olan hizmet sağlayıcının değerlendirmesinde, bu kuruluşların itibarı, geçmiş performans ölçütleri, kredi onay süreçlerinin titzliği ve etkinliği, dayanak varlıkların geçmiş temerrüt oranları gibi faktörler değerlendirilir.

  1. Dayanak Varlıklar

Dayanak varlıkların analizinde, temlik senedinin türüne göre tahsilat ve ödeme biçimi, varlıkların seçimlerinde belirlenmiş olan kriterlere uygunlukları, vadelerine, risk notlarına, yaş gruplarına, coğrafi bölgelerine ve diğer ilgili kriterlere göre dağılımları incelenir; Teminat yapıları ve varsa sigortaları; NPL rasyoları, vade aşım ve tahsilat oranları gibi faktörler değerlendirilir.

  1. Nakit Akışı

Nakit akış analizinde, itfa yapısı, türü ve süresi bazında nakit akış projeksiyonları yürütülerek, buna göre faiz hassasiyetleri ve farklı senaryolarda getiri oranları modellenir. Nakit akışı sonucu varsa nemalandırma varsayımları incelenir, tanımlı maliyetlere göre getiri oranları ve potansiyel riskler değerlendirilir.

  1. Güçlendirici Faktörler

Varlığa dayalı menkul kıymetin yapılandırmasında ek güvenlik marjları ve önlemleri tanımlanabilmektedir. Bunlardan “risk tutma yükümlülüğü” ihraç hacminin %5’i olarak mevzuat gereği zorunlu tutulmuştur. Buna göre, kaynak kuruluş veya ihraççı fon, ihraç edilen menkul kıymetin %5’ini kendisi almakla yükümlüdür. Ancak, dayanak varlıkların risk yapısına göre, gerek kaynak kuruluş, gerekse fon ek oranlarda risk tutma şeklinde alım üstlenebilirler. Buna ek olarak, aşkın teminatlandırma ile güvenlik marjları sağlanabileceği gibi kaynak kuruluş veya üçüncü taraf garantileri ve finansal sigorta mekanizmaları tanımlanabilmektedir. Güçlendirici faktörler analizinde tüm bu ek güvenceler değerlendirilir.

  1. Makroekonomik ve Sektörel Faktörler

Varlığa dayalı menku kıymetin kendi yapısal risklerinin ötesinde, kuşkusuz sektörel ve makroekonomik ve sistemik risk faktörleri de sonuca etki etmektedir. Büyüme, işsizlik, enflasyon gibi makroekonomik gelişmelerin varlık havuzuna olası etkileri ve güven endekslerine olan hassasiyet incelenir. Dayanak varlıkların ilişkili sektörü veya sektörleri ayrıca büyüme, trend ve volatilite açısından incelenerek, varlık havuzunun bunlara hassasiyeti değerlendirilir.

  1. Stres testi

Tüm bu faktörlerin dikkate alındığı modelleme, baz senaryo ve stres senaryosu varsayımları altında test edilerek sonuçlar göz önüne alınarak nihai risk ölçütü belirlenerek harf notuna dönüştürülür.